CARTAZ DO PROGRAMA DAS FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA 2026. -COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO 2026- FESTAS DECLARADAS DE INTERESE TURÍSTICO DE GALICIA. ÓS DÍAS 7,10, 11,12,13 E 14 DE NOVEMBRO DO 2026. ORGANIZA: COMISIÓN DE FESTAS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA. COLABORA: CONCELLO DE MOAÑA PROMOCIONA: COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO :

CARTAZ DO PROGRAMA DAS FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA 2026. -COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO 2026- FESTAS DECLARADAS DE INTERESE TURÍSTICO DE GALICIA. ÓS DÍAS 7,10, 11,12,13 E 14 DE NOVEMBRO DO 2026. ORGANIZA: COMISIÓN DE FESTAS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA. COLABORA: CONCELLO DE MOAÑA PROMOCIONA: COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO {Damos as grazas ao comisión de festas polo seu traballo en equipo para poder celebrar un ano máis as festas , e a toda a veciñanza e empresas e comercios que colaboraron.} #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #sanmartiño #sanmartiñodemoaña #moaña #Moaña

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

🔷A parroquia de San Martiño de Moaña (no concello de Moaña, Pontevedra) destaca polo seu rico patrimonio histórico de orixe medieval e polas súas paisaxes naturais ligadas ao monte e aos roteiros tradicionais. 🔷Patrimonio Histórico: 🔴Igrexa de San Martiño de Moaña: É un dos grandes expoñentes da arquitectura románica na comarca do Morrazo, construída cara ao final do século XII e citada xa en documentos de 1237. Aínda que a súa cabecera orixinal foi substituída por unha ábsida barroca en 1763, consérvase a nave románica e unha salientable portada do século XII. Destaca o seu tímpano con representacións de San Martiño, San Emiliano e San Bricio (cuxa copia ou peza orixinal histórica se vincula tamén ao Museo de Pontevedra) e os canecillos con figuras de músicos e acróbatas. Podes consultar máis detalles na ficha da Igrexa de San Martiño en Patrimonio Galego. 🔴Castro de San Martiño (Monte do Castro): Xacemento arqueolóxico catalogado como Ben de Interese Cultural (BIC). Trátase dun antigo poboado fortificado da Idade de Ferro situado a uns 133 metros de altitude, cunha estrutura circular concéntrica (croa principal e amplas terrazas de contención), situado moi preto do entorno da igrexa e da casa rectoral. 🔴Arquitectura tradicional e contorna do Igrexario: O núcleo estruturouse historicamente entre o monte e o mar, con estradas e camiños vencellados á vida agraria e relixiosa da antiga parroquia. 🔷Patrimonio Natural e Paisaxe: 🔴Sendeiros e canais fluviais: A parroquia e a súa contorna conectan coa rede de camiños tradicionais de Moaña, incluíndo sendeiros ligados ao leito dos ríos e canais de auga, como os percursos próximos ao Río Fraga ou sendeiros de pequeno e gran percorrido 🔴Monte e vistas panorámicas: As elevacións que rodean a parroquia ofrecen áreas de monte autóctono (carballos e castiñeiros), bancais históricos dedicados antigamente ao cultivo da viña e conexión directa coas vistas naturais cara á ría de Vigo. COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #moaña #Moaña

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

🔷A inscrición da familia Arias é un dos testemuños epigráficos máis fascinantes do románico no Morrazo, xa que pon nome e apelido a quen ordenou e financiou a construción da igrexa histórica. Esta valiosa pegada atópase tallada directamente no tímpano da portada principal da Igrexa de San Martiño de Moaña. 🔴Os detalles históricos, iconográficos e textuais desta inscrición estrutúranse do seguinte xeito: 🔷1. Que di exactamente a inscrición? 🔴Na escena esculpida no tímpano, xusto sobre a cabeza dun dos personaxes situado no extremo dereito, pódense ler as palabras talladas en latín medieval: AR(i)AS : FECI (que se traduce como "Arias fíxome" ou "Arias construíume"). 🔴Esta fórmula era moi habitual entre os nobres e mecenas da segunda metade do século XII. Servía tanto de sinatura de prestixio social como de ofrenda espiritual para asegurar a salvación da alma. 🔷2. O contexto iconográfico: 🔴O tímpano onde se sitúa a inscrición amosa un programa relixioso moi coidado: 🔴• Centro: Está presidido pola figura do patrón, San Martiño de Tours. 🔴• Acompañantes: Ao seu carón sitúanse San Emiliano e San Bricio. 🔴• O doador: Na esquina dereita aparece a figura do nobre axeonllado ou retratado como benefactor, sobre o cal se gravou a epigrafía. 🔷3. Quen era este "Arias"? 🔴As investigacións baseadas en documentos da época revelaron a identidade exacta do personaxe: 🔴• Trátase de Fernando Arias, un poderoso fidalgo local da liñaxe dos Arias. 🔴• Grazas a un documento datado no ano 1237, hoxe sábese que tanto el coma o seu irmán Paio Arias eran naturais da propia freguesía de San Martiño de Moaña e mantiñan estreitos vínculos territoriais co Mosteiro de Ermelo. 🔷4. Importancia histórica: A data de "nacemento" de Moaña 🔴Esta inscrición foi clave para datar o nacemento da propia parroquia. Aínda que a igrexa sufriu reformas en época barroca (como a torre e as capelas), combinando a inscrición do tímpano coa data de consagración gravada na porta lateral meridional, os historiadores puideron confirmar que o templo románico orixinal rematouse no ano 1197. ⚫Por iso, a nivel local afírmase que a inscrición de Fernando Arias é, na práctica, a "partida de nacemento" escrita de Moaña. 🔷A outra inscrición do ano 1197 é o testemuño definitivo que permitiu aos historiadores datar con precisión matemática o nacemento da freguesía. Mentres que o tímpano de Arias testemuña quen foi o mecenas, esta segunda inscrición —orixinalmente gravada na contorna da porta sur ou meridional da Igrexa de San Martiño de Moaña— constitúe a "acta de consagración" do templo. Os seus aspectos fundamentais son: 🔴1. Que di a inscrición? 🔴O texto está escrito en latín medieval e fai referencia ao calendario oficial da Hispania cristiá daquela época (a chamada Era Hispánica, que levaba 38 anos de adianto respecto ao noso calendario actual): ERA : MCCXXXV (Era 1235) Se restamos os 38 anos correspondentes a esa discrepancia cronolóxica (1235 - 38), obtemos o ano exacto do noso calendario: 1197 d.C. 🔷2. O descubrimento moderno e a tecnoloxía 3D: 🔴Esta inscrición estivo durante séculos moi erosionada e cuberta polo paso do tempo, o que dificultaba unha lectura limpa e xeraba debates entre os expertos. Non obstante, no ano 2017, un equipo multidisciplinar formado por arqueólogos, latinistas e investigadores locais logrou descifrala por completo grazas a un método de escaneado 3D e fotogrametría. 🔴Esta tecnoloxía permitiu ler con total nitidez os caracteres medievais gravados no perpiaño de pedra, confirmando de xeito definitivo a data de 1197. 🔷3. O seu significado histórico: 🔴A confirmación desta data outórgalle un valor incalculable ao patrimonio de Moaña por dous motivos fundamentais: 🔴• Fito cronolóxico: Demostra que a igrexa románica actual é unha das poucas da comarca do Morrazo que conserva intactas as probas materiais do momento exacto no que foi rematada e bendicida. 🔴• 820 anos de historia: A raíz deste descubrimento tecnolóxico e epigráfico, Moaña puido conmemorar oficialmente o seu 820 aniversario no ano 2017, consolidando esta inscrición da porta sur como o documento fundacional pétreo da vila. COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #sanmartiño #moaña #Moaña

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

🔷A devoción dos monxes bieitos (beneditinos) de Ermelo a san Martiño é un dos piares fundamentais para comprender a historia medieval, a organización do territorio e os vínculos comunitarios na península do Morrazo. O influente Mosteiro de Santiago de Ermelo (situado no actual concello de Bueu) exerceu un enorme poder político, espiritual e económico na comarca durante a Alta Idade Media. A pegada desta devoción beneditina articúlase a través dos seguintes puntos clave: 🔷1. A propagación do culto a San Martiño de Tours: 🔴Aínda que o mosteiro de Ermelo estaba baixo a advocación de Santiago, os monxes bieitos foron os grandes impulsores e propagadores da devoción a San Martiño de Tours na comarca. Este santo era profundamente venerado pola orde beneditina (especialmente pola influente orde de Cluny). Grazas á súa acción evanxelizadora e organizativa, San Martiño converteuse no patrón de importantes freguesías veciñas, como a de San Martiño de Bueu e a de San Martiño de Moaña. 🔷2. O control da terra e o sistema de foros: 🔴O mosteiro de Ermelo posuía e aforaba gran parte das terras fértiles situadas na ladeira que descende cara ao mar. 🔴• Obriga das viñas: Os monxes bieitos obrigaban aos campesiños da ladeira de Moaña a plantar viñas a cambio de contratos medievais (foros). 🔴• O pago do viño: Deste xeito, canalizaban a produción cara ao mosteiro e estendían o seu control económico valéndose da estrutura eclesiástica consagrada a san Martiño. 🔷3. O Camiño Vello do Priorato e o intercambio veciñal: 🔴Para conectar a montaña coa costa, os propios monxes abriron a rede viaria tradicional coñecida historicamente en documentos antigos como o "Camiño do Priorado de Ermelo". Este camiño unía directamente a Ermelo coa ladeira de San Martiño de Moaña, pasando por puntos estratéxicos como a Paralaia e o Pouso das Cruces. A través desta ruta, a devoción relixiosa mesturábase coa pura necesidade comercial e de subsistencia: 🔴• O que subía da costa: Os veciños de Moaña ascendían o monte (moitas veces a pé e descalzos) cargando peixe fresco, marisco e o cobizado viño do Morrazo. 🔴• O que baixaba da montaña: En Ermelo pagábanse os impostos en especie aos monxes e trocábanse estes produtos do mar por bens agrícolas de montaña que escaseaban na beiramar, como patacas, millo, castañas ou leña. 🔷4. A conexión nobre: A liñaxe dos Arias 🔴A influencia dos bieitos de Ermelo reflíctese directamente na arquitectura da zona. A construción e posterior consagración da igrexa románica de San Martiño de Moaña (finais do século XII) estivo ligada á familia Arias, unha poderosa liñaxe nobre intimamente conectada co mosteiro de Ermelo. Aínda que non exista constancia de que o mosteiro puxese os fondos directos, os monxes bieitos si tutelaron e promoveron espiritualmente a creación do templo baixo a protección do seu santo predilecto. ⚫En resumo, o que hoxe entendemos como feiras, camiños e festas patronais arredor de San Martiño no Morrazo ten a súa orixe nese antigo motor medieval que foi o priorato beneditino de Ermelo. COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #sanmartiño #moaña #Moaña

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

🔷A historia medieval de San Martiño de Moaña sitúa a esta parroquia como o verdadeiro berce fundacional do actual concello de Moaña. Mentres que o litoral que hoxe concentra a poboación estaba practicamente despoboado debido ás incursións de piratas normandos e árabes, a vida social, económica e relixiosa da Idade Media organizouse no interior, arredor das fértiles terras de San Martiño. marcada por tres piares clave: 🔷1. O nacemento de Moaña dende Ermelo: 🔴Durante os séculos XI e XII, o Morrazo estivo baixo unha forte influencia do veciño mosteiro benedictino de Santiago de Ermelo (Bueu), considerado a "cuna do Morrazo". Foi precisamente un membro da liñaxe de Ermelo quen plantou a semente institucional de Moaña: 🔴• O abade Arias: No último terzo do século XII, este relixioso mandou construír a igrexa románica de San Martiño. 🔴• A primeira referencia escrita: Aínda que o templo é do século XII, a primeira mención explícita documentada da parroquia data do ano 1237, nun escrito onde o abade Fernando Arias legaliza unha doazón. 🔷2. A Igrexa de San Martiño: Un libro de pedra: 🔴A Igrexa románica de San Martiño (situada no barrio do Cruceiro) é o testemuño vivo máis importante daquela época. O templo erixiuse sobre unha necrópole antiga e un castro celta previo. Na Idade Media, os seus elementos artísticos cumprían unha función didáctica clave: 🔴• Os tímpanos románicos: Son xoias esculpidas do século XII e XIII. O da porta principal amosa a San Martiño acompañado de San Emiliano e San Bricio. 🔴• O misterio revelado: As inscricións en latín e os gravados axudaron aos historiadores a descifrar como se estruturaban as doazóns e a vida señorial da bisbarra. Un dos seus valiosos tímpanos medievais atópase hoxe protexido no Museo de Pontevedra. 🔷3. Conflitos feudais e as Guerras Irmandiñas: 🔴A partir do século XIV, o Morrazo pasou a ser obxecto de disputa entre grandes señores feudais e a Igrexa: 🔴• Os Soutomaior: Esta influente familia nobre comezou a controlar e absorber gran parte das rendas que xeraba a igrexa de San Martiño. 🔴• A Revolta Irmandiña (século XV): San Martiño non estivo alleo á gran guerra civil galega. Os señores da Casa do Rosal e os Valladares (aliados co Arcebispado de Santiago) enfrontáronse ao temido Pedro Madruga (Pedro Álvarez de Soutomayor). Este conflito tivo o seu epicentro na comarca coa destrución por parte dos irmandiños da veciña Torre de Meira. COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #moaña #Moaña

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

🔷A orixe histórica de Moaña e a construción da súa igrexa románica están profundamente vencelladas ao antigo Mosteiro de Ermelo (situado no actual concello de Bueu). Durante a Idade Media, este mosteiro funcionou como o auténtico "berce do Morrazo", estendendo a súa influencia espiritual, relixiosa e económica por toda a península. 🔴A relación directa entre a devoción promovida desde Ermelo e a construción do templo de San Martiño articúlase a través de varios eixes fundamentais: 🔴1. O impulso da liñaxe dos Arias: A vinculación máis clara atópase documentada na propia pedra da igrexa. As investigacións históricas e as inscricións epigráficas en latín presentes no templo revelan que membros da familia Arias foron os promotores da construción ou dunha gran restauración da igrexa a finais do século XII. 🔴Esta influente familia nobre estaba estreitamente ligada ao Mosteiro de Ermelo, ocupando cargos de relevancia como abades (por exemplo, Arias Savariz). 🔴O propio deseño do célebre tímpano románico da igrexa de Moaña amosa esta pegada fundacional. 🔴2. A apertura de camiños e vertebración do territorio Os monxes beneditinos de Ermelo recibían importantes doazóns de terreos por parte dos veciños do Morrazo. Para xestionar estas posesións e conectar o mosteiro coa costa, os relixiosos abrieron vías de comunicación históricas que baixaban directamente desde Ermelo ata o núcleo de San Martiño de Moaña. 🔴Este trazado medieval, coñecido nos rexistros antigos como o "Camino del Priorato de Hermelo", non só servía para o tránsito de mercadorías, senón que converteu a San Martiño nun importante nó estratéxico e relixioso onde se asentaría a poboación. 🔴3. Consolidación da Freguesía e o Couto Baixo a órbita de Ermelo, a zona de San Martiño foise estruturando administrativamente. Moaña formaba parte dos coutos dependentes do mosteiro (xunto con Meiro e Beluso). A construción do templo románico (cuxa parroquia xa aparece referenciada explicitamente en documentos de 1184 como parrochia Sancti Martini de Moania ad Morracium) dotou a esta comunidade dun centro de identidade espiritual e xurídica propio, consagrado a un santo de enorme devoción medieval como San Martiño. 🔴Con esta base, a igrexa de San Martiño de Moaña converteuse no xerme arredor do cal medrou o poboamento histórico de Moaña, nacendo á sombra da expansión e do fervor relixioso irradiado desde o mosteiro montano de Ermelo. COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #moaña #Moaña

PROGRAMA FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO 2026 - COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO

ATENCIÓN ‼️‼️ A comisión de Festas de San Martiño de Moaña , comunica que vaise facer un día máis de festa polas festas de San Martiño: O DÍA 10 DE NOVEMBRO. CARTAZ DO PROGRAMA DAS FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA 2026. -COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO 2026- FESTAS DECLARADAS DE INTERESE TURÍSTICO DE GALICIA. ÓS DÍAS 7,10, 11,12,13 E 14 DE NOVEMBRO DO 2026. ORGANIZA: COMISIÓN DE FESTAS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA. COLABORA: CONCELLO DE MOAÑA PROMOCIONA: COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO {Damos as grazas ao comisión de festas polo seu traballo en equipo para poder celebrar un ano máis as festas , e a toda a veciñanza e empresas e comercios que colaboraron.} *VENRES DÍA 6 DE NOVEMBRO: APERTURA DOS FURANCHOS *SÁBADO DÍA 7 DE NOVEMBRO: ORIXE ( FESTA DA MOCIDADE DE SAN MARTIÑO) #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #sanmartiño #sanmartiñodemoaña #moaña #Moaña

NOVAS

Dende a Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo , estivemos pidindo a reposición de novos contedores nos barrios rurais da Comunidade veciñal durante máis dun ano . Moitos dos barrios contan con case tódolos contedores rotos . Agardamos que a mancomunidade dos concellos do Morrazo o faga o máis pronto posible a substitución dos contedores nos barrios. Tamén se di que se van a recoller os restos de podas a domicilio para retirar as xaulas existentes e a instalación de puntos limpos de proximidade. Agardamos que se acometan todas éstas melloras o máis pronto posible para unha mellor calidade de vida para a veciñanza e unha mellor atención nos servizos públicos e municipais. #omorrazoautonomo #moaña #Moaña

INFORMACIÓN DE INTERESE:

Dende a Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo , queremos compartir ésta información da Sociedade Cooperativa Miudiño, coas asociacións veciñais e culturais da nosa comunidade veciñal dos barrios rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña:👇🏻👇🏻👇🏻 ⭕O Nadal achégase e, con el, unha oportunidade para recuperar tradicións, compartir experiencias e encher as nosas vilas de vida, cultura e ilusión. Desde Miudiño, queremos convidarvos a celebrar estas festas dun xeito especial, recuperando o pracer de xogar, crear e compartir momentos que fortalecen os vínculos entre as persoas e manteñen viva a nosa identidade cultural. Somos unha cooperativa galega sen ánimo de lucro que traballa para conectar a infancia, a natureza e o patrimonio cultural, situando sempre o benestar emocional, a convivencia e a transmisión da cultura entre xeracións no corazón das nosas propostas. Sabemos o importante labor que desenvolvedes as asociacións culturais para dinamizar a vida das nosas comunidades, conservar as tradicións e crear oportunidades de encontro e participación. E se este Nadal convertésemos as nosas prazas, locais sociais e espazos culturais en lugares onde pequenos e maiores volvesen xogar, crear e emocionarse xuntos? Para facelo posible, propoñemos unha selección de experiencias que combinan: · ⚫Espazos de xogo libre e tradicional, que recuperan o valor do xogo compartido e favorecen o encontro entre xeracións. · ⚫ Obradoiros creativos, nos que a natureza, a imaxinación e os materiais naturais cobran protagonismo. · ⚫ Espectáculos musicais e narración oral, que nos achegan ás historias, á lingua e ás tradicións da nosa terra. Son propostas participativas, inclusivas e adaptables a diferentes espazos e públicos, ideais para festas de Nadal, encontros veciñais, programacións culturais e celebracións comunitarias. Ademais, as actividades poden contratarse individualmente ou combinarse para crear unha celebración máis completa, coa tranquilidade de contar cun equipo que se encarga do transporte, a montaxe, a dinamización e o desenvolvemento das propostas. Aínda estamos a tempo de facer deste Nadal unha ocasión especial para compartir cultura, tradición e ilusión nas nosas comunidades! Convidámosvos a descubrir as nosas propostas no cartel adxunto. Quizais nel atopedes esa actividade que encaixe na vosa programación e contribúa a crear unha experiencia para lembrar. Gustaríanos tamén abrir a porta a futuras colaboracións ao longo do ano, sumando esforzos para seguir levando o xogo, a natureza e a cultura aos nosos barrios e vilas. +34 608 60 52 11 https://miudinho.gal

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

🔷A tradición e a necesidade histórica de ir mercar ou cambiar produtos a Ermelo (parroquia pertencente a Bueu, pero lindeira cos montes de Moaña) por parte dos veciños dos barrios rurais de San Martiño de Moaña afunde as súas raíces na época medieval e mantívose viva ata ben entrado o século XX. 🔴Esta relación comercial, social e de supervivencia estivo totalmente marcada pola xeografía do Monte Paralaia e polo Camiño do Priorato de Hermelo (tamén coñecido popularmente polos veciños como o Camiño Vello). 🔴1. O Orixe Medieval: O control do Mosteiro de Ermelo: 🔴A vinculación comezou co antigo Mosteiro de Santiago de Ermelo, un influente centro monástico fundado antes do século XI. Este mosteiro posuía e aforaba gran parte das terras fértiles situadas na ladeira de San Martiño de Moaña. ⚫A orixe do camiño: Foron os propios monxes bieitos quen abriron os camiños que descendían desde Ermelo cara a San Martiño pasando por lugares estratéxicos como o Pouso das Cruces e a Paralaia. ⚫O troco de produtos: Os monxes obrigaban aos campesiños de San Martiño a plantar viñas a cambio de foros (un tipo de contrato medieval). Isto xerou un tránsito constante de veciños que subían á montaña para pagar os seus impostos en especie (viño, gran, gando) ou para intercambiar os produtos excedentes da horta e o mar da ribeira de Moaña polos que se daban no val interior de Ermelo. 🔴2. Cruzar o monte a pé para o abastecemento (Séculos XIX e XX): ⚫Co paso dos séculos, e a pesar de que o mosteiro desapareceu como tal, os lazos comerciais mantivéronse por pura necesidade de subsistencia. ⚫Antes de que existisen as estradas modernas e os vehículos a motor, os barrios altos e baixos de San Martiño (como Abelendo, O Cruceiro, Quintela ou Redondo) formaban unha comunidade moi illada do centro comercial mariñeiro. ⚫Para os veciños de San Martiño, subir a Ermelo era a ruta máis directa cara ao interior do Morrazo. Realizábase a pé, moitas veces descalzos para non gastar os zocos, portando pesadas redes, cestos ou paneros na cabeza: ⚫O que se subía a vender: Os moañeses subían peixe fresco collido na ría, marisco (unha práctica documentada desde antigo) ou o cobizado viño do Morrazo. ⚫O que se ía mercar ou cambiar: En Ermelo mercábanse ou trocábanse produtos agrícolas de montaña que escaseaban na costa (patacas, millo, castañas ou leña para as cociñas). Ermelo tamén funcionaba como un punto de enlace cos tratantes que viñan da feira de Bueu ou de Marín. 🔴3. O "Camiño Vello" do Priorato e as súas lendas: ⚫O camiño histórico do Priorato non era só unha ruta comercial, senón un fío condutor social onde se fraguaban lendas (como as asociadas ás mouras e tesouros do Monte Paralaia). ⚫A principios do século XX, un gran penedo desprendeuse do monte e quedou asentado xusto no medio deste traxecto. A pesar deste tipo de atrancos e do progresivo deterioro pola erosión e o abandono coa chegada dos coches, o Camiño do Priorato seguiu sendo usado polos veciños máis vellos ata mediados do século pasado, permanecendo hoxe en día na memoria colectiva de San Martiño como o símbolo dunha época de inmenso esforzo físico e estreita comuñón veciñal. COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #moaña #Moaña

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

🔷Modesta Pena Paredes é unha recoñecida *cantareira* (intérprete de música tradicional galega), natural da histórica parroquia de San Martiño e veciña do barrio da Paradela, barrio da Comunidade do Morrazo Autónomo, no concello de Moaña (Pontevedra). Principais recoñecementos e homenaxes 🔴 • *Filla Predilecta* de Moaña: En setembro de 2026, o pleno da Corporación Municipal de Moaña iniciou e aprobou o expediente para nomeala oficialmente *Filla Predilecta* a título póstumo, tras unha proposta presentada inicialmente en maio de 2025 para facela coincidir co Día das Letras Galegas. 🔴• Centro Sociocultural de San Martiño: Como parte do recoñecemento, o centro sociocultural da súa parroquia natal levará o seu nome. 🔴• Compilación do seu legado: O seu repertorio e a súa relevancia como "incansable transmisora de música de raíz" quedaron documentados nunha colección especial das súas cancións (*cantigas*), recompilada por Xavier Blanco e Martina Ferradás, da Fundación Legar. ⚫• Homenaxe musical: Tras o período de exposición pública —no que non se presentaron alegacións—, o concello organizará unha sesión plenaria específica e un acto de homenaxe póstuma que incluirá a interpretación das pezas musicais que ela axudou a preservar. 🔷Modesta Pena Paredes era veciña de Moaña (Pontevedra) e unha figura destacada da cultura popular galega, recoñecida polo seu labor como *cantareira* e pola preservación e difusión da música tradicional e da indumentaria popular auténtica. 🔷Quen era e o seu labor cultural : 🔴• Orixe e residencia: Residía no barrio da Paradela, na parroquia de San Martiño (Moaña). 🔴• Cantareira de referencia: Foi unha figura clave na preservación das tradicións orais, as cancións populares e as *cantigas* dos barrios rurais de Moaña, transmitindo este legado ás novas xeracións. 🔴 • Artesanía tradicional: Ademais da súa faceta musical, traballou como costureira, confeccionando traxes tradicionais para grupos de baile galego. 🔴Documentación: Os seus coñecementos e o seu repertorio foron estudados e documentados por investigadores como Xavier Blanco e Martina Ferradás, da Fundación Legar. 🔷Recoñecemento institucional: 🔴 • "Filla Predilecta" e Centro Sociocultural: O Concello de Moaña iniciou o proceso oficial para nomeala "Filla Predilecta" do municipio e para darlle o seu nome ao Centro Sociocultural de San Martiño, situado na súa parroquia natal. ⚫• Contexto do recoñecemento: Este recoñecemento institucional xorde dunha iniciativa vinculada ao Día das Letras Galegas, co obxectivo de homenaxear as *cantareiras* locais e poñer en valor a súa contribución á identidade cultural da comarca do Morrazo. COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #moaña #Moaña

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO -IGREXA DE SAN MARTIÑO:

⛪A igrexa románica de San Martiño de Moaña é excepcional porque, historicamente, estivo asociada a tres tímpanos diferentes: dous conservados *in situ* nas súas portadas actuais e un terceiro —considerado unha obra mestra do románico— que se atopa no Museo Provincial. O misterio que rodea estas pezas escultóricas foi desvelado minuciosamente grazas a investigacións recentes baseadas na fotogrametría: 🔷O tímpano da portada occidental (entrada principal) Trátase do gran "libro aberto" esculpido que dá a benvida aos visitantes. Tradicionalmente críase que representaba simplemente un grupo de santos, pero as tecnoloxías 3D revelaron importantes connotacións políticas e históricas: 🔷• As figuras relixiosas: No nivel superior aparecen tres santos, vestidos con longas túnicas e tiaras. San Martiño (o patrón) ocupa o centro, sostendo o seu báculo episcopal. Está flanqueado por San Millán (que sostén un libro aberto) e San Bricio (que sostén un braseiro ou incensario, en alusión a unha lenda sobre a defensa da súa inocencia). 🔷 • O descubrimento real: Nun nivel inferior, a análise fotogramétrica identificou a silueta do rei de Galicia, Fernando II. A súa presenza, inmortalizada na pedra xunto aos santos, testemuña o mecenado real ou a estreita relación entre a monarquía galega do século XII e a comunidade parroquial. 🔷 • Inscrición perimetral: Unha banda con caracteres percorre o arco; estes serviron para identificar polo seu nome cada unha das figuras esculpidas. 📍BARRIO DE O CRUCEIRO, 📍COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA. #omorrazoautonomo #omorrazoautonomoterraehistoria #moaña #Moaña

NOVAS

 🔷A Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo, pedíu a empresa adxudicataria Caldevergazo s.l. protexer o noso patrimonio histórico como son os cruceiros no barrio de O Cruceiro . Neste caso o cruceiro da soidade .

📍COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#moaña 

https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/10/15/proteccion-extrema-patrimonio-moana-135341943.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202610156acde8cf8bfa9f311c83ac27&fbclid=IwdGRjcAU9gJVleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHtDRLIfgdGzb2Xxuei3maYlnSEOSMEaF3QGRtUc-kBeo0Hip1AjCbw8slDwA_aem_Clgj5Wvh-eM8m2-zQSbZWQ

NOVAS

 🔴A empresa adxudicataria da Humanización do entorno de San Martiño , Caldevergazo S.l. comezou onte os traballos de levantamento do firme para cambiar as tuberías de auga e saneamento na rúa Enrique Rubido de la Gándara no barrio de O Cruceiro e Abelendo.

📍COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña

https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/10/15/san-martino-moana-135341795.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202610156acde8cf8bfa9f311c83ac28&fbclid=IwdGRjcAU9gPNleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHnxqdRGs6k3CXSuXV0HqsfkHnw0BgmqwLdUutbYclzCSK6_jiQHaxWrYtw1f_aem_PSqqksAOmsG4zxFNNVu6MQ

NOVAS

 Unha obra prevista para comezar éste ano . A remodelación do cemiterio municipal de Moaña , no barrio de Abelendo . Comunidade do Morrazo Autónomo. 

🔴O concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra asinarán o plan para a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo.

🔷A Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo, apoia a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo para transformalo nun mellor lugar para o descanso dos nosos ancestros e nun lugar de confraternidade entre a veciñanza de todo o pobo de Moaña.

📍BARRIO DE ABELENDO.

📍COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 

🔴Está prevista unha reforma integral do cemiterio municipal de Moaña, deteriorado polo paso do tempo.

🔷 Este proxecto foi solicitado pola Asociación de Veciños A Bouza-Quintela en diversas reunións coa corporación municipal. O Concello de Moaña elaborou un proxecto valorado en 1,2 millóns de euros, co obxectivo de financialo mediante a partida do "Plan Extra" da Deputación de Pontevedra para o exercicio actual, que podería cubrir ata 900.000 euros. O custo restante tería que asumirse con fondos propios do Concello ou mediante novas subvencións. 

🔷O goberno local busca transformar o cemiterio nun espazo "máis acolledor, accesible e digno para todas as familias" e está á espera da confirmación do financiamento provincial. Representación gráfica de como quedará o cemiterio municipal de Moaña tras a reforma integral. 

🔴En canto ás infraestruturas, os plans inclúen a renovación do pavimento dos camiños interiores e a instalación de novas ramplas para mellorar a accesibilidade; crearanse novas zonas de descanso mediante a mellora das áreas axardinadas e instalarase un sistema de recollida de augas pluviais.

🔴 Nas entradas, elevarase a porta principal e eliminarase o recinto para residuos vexetais co fin de integrar ese espazo nunha zona de descanso.

🔴 Instalarase un sistema de seguridade con cámaras de vixilancia en todo o recinto e mellorarase a iluminación dos camiños e zonas comúns. Ademais, adquirirase maquinaria especializada para facilitar as tarefas de enterramento en altura. 

🔷O proxecto, cun prazo de execución de seis meses, tamén contempla a creación de novos espazos memoriais, incluíndo un columbario para cinzas e unha zona separada para cinzas de mascotas (a primeira instalación deste tipo para animais na comarca). Como elemento distintivo, instalarase un símbolo de "Lembranza" como homenaxe colectiva.

🔷O proxecto foi deseñado polo estudo A3 Proyectos —dirixido polos arquitectos Rubén Campos, Juan Álvarez e Noé Gallego— para acondicionar este cemiterio, que data de 1942 pero que foi obxecto de varias ampliacións. 

🔴Actuarase nos camiños interiores, substituíndo o pavimento actual de grava triturada por formigón de árido visto; crearanse novos pasos e zonas de descanso equipadas cun sistema de asentos modulares de formigón hidrófugo de altas prestacións e acabado gravado. Estes asentos presentarán diversas formas, incluíndo unidades de cor beixe de diferentes tamaños e configuracións, deseñadas para evocar pedras erosionadas pola auga. 

🔴Melloraranse as dúas entradas elevando os linteles e instalarase a palabra "Lembranza" en letras tridimensionais na entrada principal sur. Eliminaranse os desniveis no pavimento mediante a instalación de ramplas e escaleiras. 

🔴As obras de reforma da capela incluirán a substitución da cuberta e a renovación dos aseos, así como a incorporación de instalacións accesibles; ademais, construiranse dous columbarios: un para os restos incinerados de residentes locais e outro para mascotas. Tamén se adquirirá un elevador para facilitar o acceso aos

nichos situados a maior altura.

NOVAS

 Unha obra prevista para comezar éste ano . A remodelación do cemiterio municipal de Moaña , no barrio de Abelendo . Comunidade do Morrazo Autónomo. 

🔴O concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra asinarán o plan para a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo.

🔷A Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo, apoia a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo para transformalo nun mellor lugar para o descanso dos nosos ancestros e nun lugar de confraternidade entre a veciñanza de todo o pobo de Moaña.

BARRIO DE ABELENDO.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 

https://morrazonoticias.com/moana-y-diputacion-firmaran-el-jueves-el-plan-para-el-cementerio/?fbclid=IwY2xjawU8Lo5leHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHji1G4nvsxrEUzf9TPvJjeX4Tkkt9UajOTVmBTaSEyMsRJS76INN1WMzAxNW_aem_dVWS9vK3o4VvKykOVjIFDg

NECRÓPOLE SAN MARTIÑO

 🪦🛖🪨A necrópole de San Martiño sitúase nas inmediacións da histórica igrexa de San Martiño de Moaña, no barrio de O Cruceiro (parroquia de San Martiño de Moaña). E ésta comunidade veciñal , (comunidade do Morrazo Autónomo).

Trátase dun xacemento arqueolóxico de orixe altomedieval, estreitamente vinculado á evolución histórica e espiritual do municipio de Moaña.

🔷 Características e historia do xacemento:

 • Sarcófagos antropomorfos: O trazo máis salientable deste xacemento é o achado de sarcófagos de pedra exentos. 

A diferenza doutras importantes necrópoles galegas, onde as sepulturas se escavaban directamente na rocha nai, as pezas aquí atopadas elaboráronse baleirando un bloque de pedra independente, reproducindo fielmente a silueta e os contornos do corpo humano. 

🔷• Cronoloxía:

 Estes sistemas de enterramento —que empregaban cadaleitos monolíticos de pedra cubertos por pesadas laxes planas— introducíronse en Galicia coa chegada do cristianismo (entre os séculos III e IV d.C.), tras prohibirse a incineración. Os exemplares documentados neste xacemento datan, pola súa tipoloxía, de entre os séculos XII e XIV, aínda que apareceron xunto a vestixios da época romana. 

🔷• Descubrimento: 

No ano 2005, durante os traballos de reforzo estrutural dos muros de pedra que pechaban o antigo cemiterio parroquial, desenterráronse dous destes emblemáticos sarcófagos medievais. Tras a súa recuperación, algúns destes elementos foron expostos ou integrados na paisaxe circundante.

🔷 • Contexto arqueolóxico: A necrópole e a actual igrexa románica conforman un eixe histórico singular que linda directamente co Monte do Castro. Este castro celta adxacente —separado do recinto sacro por un foxo natural— testemuña a ocupación continuada deste promontorio desde a antigüidade, servindo como núcleo orixinario do asentamento de Moaña antes de que este se expandise progresivamente cara á costa.

BARRIO DE O CRUCEIRO.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#omorrazoautonomoterraehistoria

#moaña

#Moaña

CASTRO DE SAN MARTIÑO

 🛖O Castro de San Martiño (tamén coñecido como Monte do Castro) é un asentamento fortificado da Idade de Ferro situado a unha altitude de aproximadamente 133 metros; rodea e inflúe directamente na localización da famosa igrexa románica de San Martiño de Moaña. Este xacemento está clasificado oficialmente como Ben de Interese Cultural (BIC). Desde unha perspectiva arqueolóxica e estrutural, destacan as seguintes características: 

🔷Estrutura e sistema defensivo • A *Corona* ou *Croa* (recinto central): O xacemento presenta unha planta aproximadamente circular cun recinto central relativamente pequeno, que mide arredor de 25 por 26 metros. • 

🔷Terrazas concéntricas: O pequeno recinto central está rodeado por unha ampla terraza principal. Cara á vertente sur, o terreo esténdese nunha segunda terraza de gran tamaño que se curva de xeito concéntrico cara ao leste. • 

🔷Foso e terraplén: O sistema defensivo orixinal complementábase cun terraplén e un foso defensivo visible que percorría o flanco estendido desde o norte ata o leste. 

🔷Alteracións históricas : O castro sufriu transformacións e unha degradación significativas ao longo dos séculos debido á actividade humana na súa contorna inmediata: • 

🪨Extracción de pedra: Gran parte da muralla e das estruturas pétreas do castro foi desmontada en épocas posteriores. De feito, está documentado que se empregou pedra deste xacemento para construír a casa reitoral parroquial veciña. •

🔷 Uso agrícola: A vertente occidental presenta nivelacións artificiais e muros de contención, deseñados historicamente para adaptar o terreo ao cultivo da vide. O valor da súa continuidade histórica Estudos arqueolóxicos realizados por institucións como o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) puxeron de relevo o enorme valor patrimonial deste monte. O que o fai único non é só a súa orixe na Idade de Ferro, senón tamén a información que ofrece sobre a evolución ininterrompida da poboación local, actuando como punto de inflexión onde o antigo asentamento castrexo se transformou e deu paso directamente ao asentamento medieval, organizado arredor da igrexa románica e do barrio do Cruceiro.

🔴Estaría ben reivindicar unha mellora do estado en que se atopa o monte do castro de San Martiño , e darlle o mesmo RESPETO E VALOR que o recuperado castro de Montealegre na parroquia de Domaio.

BARRIO DE O CRUCEIRO. 

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#omorrazoautonomoterraehistoria

#moaña 

#Moaña

NOVAS

 A Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo , Tamén pediu que a senda peonil e ciclista de Broullón Sabaceda e Abelendo chegue ata o miradoiro da Fraga .

O concello de Moaña a favor de que a senda chegue ata o miradoiro da Fraga.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 

https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/10/07/moana-senda-broullon-135112163.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202610076ac3c98278bb54145cf63606&fbclid=IwdGRjcAUzkx5leHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHlK0IzypgWiEjf6usD9FV7txrDHKi7grzHF21WTtkhlOCR71D2hr9vIaRFDT_aem_8nC3ot9hJ3hmdAHAxvyxmg

PROGRAMA FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO 2026 - COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO

 

CARTAZ DO PROGRAMA DAS FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA 2026.

-COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO 2026-

FESTAS DECLARADAS DE INTERESE TURÍSTICO DE GALICIA.

ÓS DÍAS 7, 11,12,13 E 14 DE NOVEMBRO DO 2026.

ORGANIZA: COMISIÓN DE FESTAS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA.

COLABORA: CONCELLO DE MOAÑA 

PROMOCIONA: COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO 

{Damos as grazas ao comisión de festas polo seu traballo en equipo para poder celebrar un ano máis as festas , e a toda a veciñanza e empresas e comercios que colaboraron.}

*VENRES DÍA 6 DE NOVEMBRO: APERTURA DOS FURANCHOS 

*SÁBADO DÍA 7 DE NOVEMBRO: ORIXE ( FESTA DA MOCIDADE DE SAN MARTIÑO)

#omorrazoautonomo

#omorrazoautonomoterraehistoria

#sanmartiño

#sanmartiñodemoaña 

NOVAS

 Dende a Comunidade do Morrazo Autónomo, agardamos que non quede sen iluminación de Nadal ningún barrio da comunidade .

O concello de Moaña adxudica e contrata as iluminación do Nadal a mesma empresa instaladora da iluminación do ano pasado por dous anos.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 

https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/09/30/moana-garantiza-luces-navidad-adjudica-134821034.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202609306abcc291452e140e084ee60c&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAcGRvZgVzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR4OEebxp-c8DkzR1P-7JlyHJ9YYA0z4tOZQvZZXb8M_LhH-N9uUt5InS4d9gA_aem_BHVnFCM_eS74v0xQ1jSgYA

NOVAS

 Unha mellora demandada por ésta comunidade veciñal , e tamén pola Asociación de veciños de Broullón e Paradela alta.

No barrio de Broullón , comunidade do Morrazo Autónomo. 

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña

https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/10/01/concello-acondicionara-polideportiva-pista-broullon-134862975.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202610016abcc291452e140e084ee5fc&fbclid=IwdGRjcAUrBhZleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHj82WQHWP-Hk-4QVI_D4v3DmtWUPWxpH9M9dXz34m-VNadN-sMkSHgjI_Ni8_aem_Ia4kOH8n9WGhyUrweXCEkg

NOVAS

 Unha boa nova para a veciñanza dos barrios de A Fraga, Broullón, Sabaceda e Abelendo da Comunidade do Morrazo Autónomo.

A Xunta de Galicia , aprobou hoxe no consello da xunta, o proxecto de Senda peonil e ciclista para dotar aos barrios de A Fraga , Broullón, Sabaceda e Abelendo dunha senda peonil e ciclista na estrada Moaña - Marín PO -313.

A senda , conectará o barrio de A Fraga dende o miradoiro , pasando por Broullón e Sabaceda ata a porta do cego en Abelendo.

Para a Xunta de goberno da comunidade , estamos dacordo en que é unha obra necesaria para mellorar a seguridade viaria e peonil da veciñanza destes barrios que forman parte da Comunidade, e tamén instamos como se alegou por parte da veciñanza a que se respeten propiedades privadas , muros , portais , traídas de auga e se reduza o impacto ambiental das obras . 

As obras serán licitadas pola xunta de Galicia a primeiros do ano 2027 e terán unha duración de 12 meses.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 

https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/09/28/consello-xunta-aprueba-proyecto-senda-134768959.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202609286ab7ec00ce7e382903fed909&fbclid=IwdGRjcAUnbZ9leHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHmg3grrlPOJTQtIoYcWUNidOBwrzD_JYLm2pNUscM4CtYL2iQ9xRoeY9hhKT_aem_HU9VH5jGXqzoKyjH8sslJg

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

 COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

Enfoque principal: 

Unha comunidade veciñal e interzonal (que abrangue asentamentos rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña, como O Casal, Sabaceda e A Fraga) que funciona como unha entidade de autoxestión territorial e defensa sociocomunitaria. 

Actividade clave: 

Defende o patrimonio, o medio natural e os intereses dos seus núcleos rurais; reclama melloras ás administracións públicas, salvagarda os servizos locais e as fontes de auga, e promove o benestar e unha identidade histórica arraigada na zona de Ermelo e nas terras altas da zona.

NOVAS

 PLAN DE ASFALTADOS DO CONCELLO DE MOAÑA NA COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

- Camiño das pagonas ( Berducedo)

- Estrada subida a Paradela

-Camiños de acceso a Broullón

-Rua Enrique Rubido de la Gándara en Abelendo

-Camiño O casal -A Torneira

-Estrada e muro de pedra nas pagonas en Berducedo

-Pavimentacion dos marxes do aparcamento da Fraga

-Estrada A Paradela - Bouza Figueira

-COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

 A Comunidade do Morrazo Autónomo

é unha asociación e comunidade veciñal sen ánimo de lucro constituída polos barrios rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña no concello de Moaña (Pontevedra).

Fundada no ano 2009-2010, o seu obxectivo principal é a difusión da cultura local, a defensa do patrimonio histórico e natural, e a mellora da calidade de vida da contorna rural a través da interlocución coas administracións públicas.

Orixe do nome e obxectivos:

O termo "Autónomo" fai referencia histórica á forte identidade, capacidade de autoxestión e estreita relación medieval que as terras altas de San Martiño de Moaña mantiñan con Ermelo (Bueu).

A xunta de goberno da comunidade (ás veces autoidentificada a nivel organizativo como Goberno do Morrazo Autónomo) actúa como un auténtico dinamizador veciñal.

Encárgase de:

Reivindicar investimentos:

Solicitan melloras activamente ao Concello de Moaña, como as obras de humanización da contorna de San Martiño ou o mantemento de lavadoiros e fontes.

Preservación natural:

Promoven a limpeza de camiños ancestrais (como o do Río da Fraga) e colaboran con outras cooperativas e entidades forestais e culturais de Moaña.

Actividades socioculturais:

Organizan e promocionan eventos lúdicos, marchas e actos de posta en valor dos veciños ilustres da parroquia.

Correo electrónico:

Podes enviar as túas dúbidas, solicitudes de asociación ou propostas á súa dirección oficial de correo:

comunidademorrazoautonomo2009@gmail.com

Sede física (Atención presencial)Dirección: O Casal, s/n, Parroquia de San Martiño de Moaña, 36954, Moaña (Pontevedra).

Redes e canles dixitais Blog Oficial (con formulario de contacto): COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

www.gobernopromorrazo.blogspot.com.es

Páxinas de Facebook: Podes seguir as súas novidades ou enviarlles unha mensaxe privada a través de Morrazo Autonomo Moana ou O Morrazo Autónomo .

A Comunidade do Morrazo Autónomo mantén unha actividade moi intensa de interlocución co Concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra para esixir melloras nas infraestruturas e protexer a identidade rural dos seus barrios.

As principais reivindicacións e os proxectos que centran a actualidade veciñal repártense nos seguintes eidos:

Humanización da contorna histórica de San Martiño (O Cruceiro):

Esta é unha das intervencións máis demandadas pola comunidade veciñal e que se atopa en fase activa de desenvolvemento (cun horizonte de execución previsto ata marzo de 2027):

O obxectivo:

Rexenerar o casco histórico da parroquia e mellorar a mobilidade peonil, dándolle prioridade ás persoas e potenciando unha mobilidade amable e sostible.

Servizos básicos:

O proxecto inclúe a instalación de novas redes de recollida de augas pluviais e a mellora de servizos municipais básicos.

Respecto ás traídas de auga:

Unha das principais esixencias da Xunta de Goberno á empresa adxudicataria é que as obras respecten estritamente as traídas de auga comunais e privadas da zona de San Martiño ao renovar o pavimento.

Recuperación do patrimonio hidráulico e posta en valor.

A comunidade reclama de xeito constante o mantemento e a conservación dos elementos patrimoniais que vertebraban a vida social tradicional:

Lavadoiro da Fonte da Pedra:

O Concello de Moaña comprometeuse a acometer obras de mellora estrutural e limpeza neste lavadoiro situado no barrio do Cruceiro, atendendo ás solicitudes da entidade veciñal.

Limpeza de camiños ancestrais:

Destaca a mobilización comunitaria, como a promovida pola Asociación Cultural Rialdarca no barrio de Sabaceda, para a limpeza e desbroce do camiño ancestral do Río da Fraga, unha vía que reivindican que se manteña limpa e accesible para o sendeirismo e desfrute patrimonial.

Reivindicacións orzamentarias nos barrios (2026-2027)

As demandas presentadas para os orzamentos municipais céntranse en:

Equipamentos públicos:

Consolidar e coidar os espazos urbanos logrados no rural (como o Campo de O Casal, os parques infantís e as zonas verdes compartidas).

Investimentos nos barrios incorporados:

Esixir partidas específicas para asfaltados, canalizacións de augas e alumeado público nos novos núcleos integrados.

Apoio ao comercio local rural:

Reclámanse axudas específicas e plans de promoción económica para o sector comercial e autónomo que dinamiza o interior da parroquia.

Limpeza de camiños ancestrais:

Destaca a mobilización comunitaria, como a promovida pola Asociación Cultural Rialdarca no barrio de Sabaceda, para a limpeza e desbroce do camiño ancestral do Río da Fraga, unha vía que reivindican que se manteña limpa e accesible para o sendeirismo e desfrute patrimonial.

Reivindicacións orzamentarias nos barrios (2026-2027):

As demandas presentadas para os orzamentos municipais céntranse en:

Equipamentos públicos:

Consolidar e coidar os espazos urbanos logrados no rural (como o Campo de O Casal, os parques infantís e as zonas verdes compartidas).

Investimentos nos barrios incorporados:

Esixir partidas específicas para asfaltados, canalizacións de augas e alumeado público nos novos núcleos integrados.

Apoio ao comercio local rural:

Reclámanse axudas específicas e plans de promoción económica para o sector comercial e autónomo que dinamiza o interior da parroquia.

A Comunidade do Morrazo Autónomo é unha asociación e comunidade veciñal sen ánimo de lucro constituída polos barrios rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña no concello de Moaña (Pontevedra).

Fundada entre os anos 2009 e 2010, esta entidade funciona como unha xunta de goberno comunitaria (identificada a nivel organizativo que busca a difusión da cultura local, a defensa do patrimonio histórico e natural, e a mellora das infraestruturas do rural a través dunha constante interlocución e presión ante o Concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra.

A continuación descríbense os seus piares fundamentais:

Os barrios que a compoñen:

A comunidade abrangue un amplo tecido de núcleos históricos do interior de Moaña.

Núcleos fundacionais:

O Casal (onde teñen a súa sede), O Cruceiro (que inclúe O Outeiro e A Xalde), A Meixoada , Abelendo,Sabaceda (coa Rialdarca e Os Piñeiros), Broullón, Berducedo, A Paradela, O Piñeiro, A Marruá e A Fraga.

Orixe do nome:

O termo "Autónomo" non implica ningunha separación administrativa oficial, senón que fai referencia á forte identidade histórica, tradición de autoxestión veciñal e os vínculos medievais que compartían as terras altas de San Martiño de Moaña coa antiga entidade de Ermelo (Bueu).

Principais funcións e obxectivos:

Reivindicación veciñal:

Actúan coma portavoces dos veciños para esixir investimentos públicos en servizos básicos (asfaltado, iluminación, canalizacións) e na humanización de espazos urbanos (como as actuais obras na contorna de San Martiño).

Protección do patrimonio:

Promoven a conservación de bens históricos e hidráulicos da parroquia, tales como fontes, lavadoiros tradicionais (por exemplo, o lavadoiro da Fonte da Pedra no Cruceiro) e camiños ancestrais (como o vieiro do Río da Fraga).

Dinamización social:

Organizan e promoven actividades culturais, marchas de sendeirismo, asembleas veciñais e colaboran estreitamente con cooperativas e comunidades de montes de Moaña

📝Para asociarte e participar activamente na Comunidade do Morrazo Autónomo, ao ser unha entidade de xestión e representación veciñal, o proceso está deseñado para que calquera veciño ou persoa vinculada aos barrios de San Martiño de Moaña poida sumarse.

As principais vías para facelo son as seguintes:

📝 Como asociarse:

O rexistro de novos membros realízase habitualmente de forma presencial ou telemática achegando os teus datos básicos:

Presencialmente na Sede:

🏫Podes achegarte á súa oficina no barrio de O Casal, s/n (na Casa da Cultura de San Martiño) durante o seu horario de atención (luns a venres de 09:00 h a 14:00 h) para cumprimentar a ficha de alta.

📩Por Correo Electrónico:

Podes solicitar o formulario de inscrición enviando un correo a comunidademorrazoautonomo2009@gmail.com, indicando o teu interese en asociarte e o barrio no que resides ou co que tes vinculación.

🗣️ Formas de participar:

A comunidade funciona de maneira asemblearia e aberta. Podes implicarte a través de diferentes canles:

🔊Asembleas Xerais e de Barrio:

Son as reunións oficiais onde se debaten os orzamentos, as obras prioritarias e as reclamacións que se trasladarán ao Concello de Moaña.

Convócanse periodicamente e anúncianse no seu blog e redes sociais.

📢✍🏻Comisións de Traballo por Barrios:

Existen grupos focados en recoller as necesidades específicas de cada rúa ou núcleo (en temas de auga, asfaltado ou iluminación).

📚Voluntariado e Actividades Culturais:

Podes sumarte ás xornadas comunitarias de desbroce e limpeza de patrimonio (como os camiños do Río da Fraga ou os lavadoiros) ou colaborar na organización de marchas, proxeccións e actos socioculturais.

🗳️Buzón de Incidencias:

Se non dispós de tempo para asistir ás reunións, podes participar activamente reportando calquera fochanca, avaría no alumeado ou problema coas traídas de auga chamando cubrindo o formulario de contacto do seu blog oficial:

www.gobernopromorrazo.blogspot.com.es