O MORRAZO AUTÓNOMO

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO. COMUNIDADE VECIÑAL DOS BARRIOS RURAIS HISTÓRICOS DA PARROQUIA DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA. Formada polos barrios rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña . Comunidade veciñal , para a difusión da cultura dos barrios , a defensa patrimonial e natural ,a divulgación da súa historia e o seu desenvolvemento e mantemento por parte das administracións públicas.

mércores, 14 de outubro de 2026

NOVAS

 Unha obra prevista para comezar éste ano . A remodelación do cemiterio municipal de Moaña , no barrio de Abelendo . Comunidade do Morrazo Autónomo. 


🔴O concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra asinarán o plan para a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo.


🔷A Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo, apoia a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo para transformalo nun mellor lugar para o descanso dos nosos ancestros e nun lugar de confraternidade entre a veciñanza de todo o pobo de Moaña.


📍BARRIO DE ABELENDO.


📍COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 


🔴Está prevista unha reforma integral do cemiterio municipal de Moaña, deteriorado polo paso do tempo.


🔷 Este proxecto foi solicitado pola Asociación de Veciños A Bouza-Quintela en diversas reunións coa corporación municipal. O Concello de Moaña elaborou un proxecto valorado en 1,2 millóns de euros, co obxectivo de financialo mediante a partida do "Plan Extra" da Deputación de Pontevedra para o exercicio actual, que podería cubrir ata 900.000 euros. O custo restante tería que asumirse con fondos propios do Concello ou mediante novas subvencións. 


🔷O goberno local busca transformar o cemiterio nun espazo "máis acolledor, accesible e digno para todas as familias" e está á espera da confirmación do financiamento provincial. Representación gráfica de como quedará o cemiterio municipal de Moaña tras a reforma integral. 


🔴En canto ás infraestruturas, os plans inclúen a renovación do pavimento dos camiños interiores e a instalación de novas ramplas para mellorar a accesibilidade; crearanse novas zonas de descanso mediante a mellora das áreas axardinadas e instalarase un sistema de recollida de augas pluviais.


🔴 Nas entradas, elevarase a porta principal e eliminarase o recinto para residuos vexetais co fin de integrar ese espazo nunha zona de descanso.


🔴 Instalarase un sistema de seguridade con cámaras de vixilancia en todo o recinto e mellorarase a iluminación dos camiños e zonas comúns. Ademais, adquirirase maquinaria especializada para facilitar as tarefas de enterramento en altura. 


🔷O proxecto, cun prazo de execución de seis meses, tamén contempla a creación de novos espazos memoriais, incluíndo un columbario para cinzas e unha zona separada para cinzas de mascotas (a primeira instalación deste tipo para animais na comarca). Como elemento distintivo, instalarase un símbolo de "Lembranza" como homenaxe colectiva.


🔷O proxecto foi deseñado polo estudo A3 Proyectos —dirixido polos arquitectos Rubén Campos, Juan Álvarez e Noé Gallego— para acondicionar este cemiterio, que data de 1942 pero que foi obxecto de varias ampliacións. 


🔴Actuarase nos camiños interiores, substituíndo o pavimento actual de grava triturada por formigón de árido visto; crearanse novos pasos e zonas de descanso equipadas cun sistema de asentos modulares de formigón hidrófugo de altas prestacións e acabado gravado. Estes asentos presentarán diversas formas, incluíndo unidades de cor beixe de diferentes tamaños e configuracións, deseñadas para evocar pedras erosionadas pola auga. 


🔴Melloraranse as dúas entradas elevando os linteles e instalarase a palabra "Lembranza" en letras tridimensionais na entrada principal sur. Eliminaranse os desniveis no pavimento mediante a instalación de ramplas e escaleiras. 


🔴As obras de reforma da capela incluirán a substitución da cuberta e a renovación dos aseos, así como a incorporación de instalacións accesibles; ademais, construiranse dous columbarios: un para os restos incinerados de residentes locais e outro para mascotas. Tamén se adquirirá un elevador para facilitar o acceso aos

nichos situados a maior altura.




NOVAS

 Unha obra prevista para comezar éste ano . A remodelación do cemiterio municipal de Moaña , no barrio de Abelendo . Comunidade do Morrazo Autónomo. 


🔴O concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra asinarán o plan para a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo.


🔷A Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo, apoia a remodelación do cemiterio municipal de Moaña no barrio de Abelendo para transformalo nun mellor lugar para o descanso dos nosos ancestros e nun lugar de confraternidade entre a veciñanza de todo o pobo de Moaña.


BARRIO DE ABELENDO.


COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.


#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 

https://morrazonoticias.com/moana-y-diputacion-firmaran-el-jueves-el-plan-para-el-cementerio/?fbclid=IwY2xjawU8Lo5leHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHji1G4nvsxrEUzf9TPvJjeX4Tkkt9UajOTVmBTaSEyMsRJS76INN1WMzAxNW_aem_dVWS9vK3o4VvKykOVjIFDg

NECRÓPOLE SAN MARTIÑO


 🪦🛖🪨A necrópole de San Martiño sitúase nas inmediacións da histórica igrexa de San Martiño de Moaña, no barrio de O Cruceiro (parroquia de San Martiño de Moaña). E ésta comunidade veciñal , (comunidade do Morrazo Autónomo).


Trátase dun xacemento arqueolóxico de orixe altomedieval, estreitamente vinculado á evolución histórica e espiritual do municipio de Moaña.


🔷 Características e historia do xacemento:


 • Sarcófagos antropomorfos: O trazo máis salientable deste xacemento é o achado de sarcófagos de pedra exentos. 


A diferenza doutras importantes necrópoles galegas, onde as sepulturas se escavaban directamente na rocha nai, as pezas aquí atopadas elaboráronse baleirando un bloque de pedra independente, reproducindo fielmente a silueta e os contornos do corpo humano. 


🔷• Cronoloxía:

 Estes sistemas de enterramento —que empregaban cadaleitos monolíticos de pedra cubertos por pesadas laxes planas— introducíronse en Galicia coa chegada do cristianismo (entre os séculos III e IV d.C.), tras prohibirse a incineración. Os exemplares documentados neste xacemento datan, pola súa tipoloxía, de entre os séculos XII e XIV, aínda que apareceron xunto a vestixios da época romana. 


🔷• Descubrimento: 

No ano 2005, durante os traballos de reforzo estrutural dos muros de pedra que pechaban o antigo cemiterio parroquial, desenterráronse dous destes emblemáticos sarcófagos medievais. Tras a súa recuperación, algúns destes elementos foron expostos ou integrados na paisaxe circundante.


🔷 • Contexto arqueolóxico: A necrópole e a actual igrexa románica conforman un eixe histórico singular que linda directamente co Monte do Castro. Este castro celta adxacente —separado do recinto sacro por un foxo natural— testemuña a ocupación continuada deste promontorio desde a antigüidade, servindo como núcleo orixinario do asentamento de Moaña antes de que este se expandise progresivamente cara á costa.


BARRIO DE O CRUCEIRO.


COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

#omorrazoautonomo

#omorrazoautonomoterraehistoria

#moaña

#Moaña

CASTRO DE SAN MARTIÑO


 🛖O Castro de San Martiño (tamén coñecido como Monte do Castro) é un asentamento fortificado da Idade de Ferro situado a unha altitude de aproximadamente 133 metros; rodea e inflúe directamente na localización da famosa igrexa románica de San Martiño de Moaña. Este xacemento está clasificado oficialmente como Ben de Interese Cultural (BIC). Desde unha perspectiva arqueolóxica e estrutural, destacan as seguintes características: 


🔷Estrutura e sistema defensivo • A *Corona* ou *Croa* (recinto central): O xacemento presenta unha planta aproximadamente circular cun recinto central relativamente pequeno, que mide arredor de 25 por 26 metros. • 


🔷Terrazas concéntricas: O pequeno recinto central está rodeado por unha ampla terraza principal. Cara á vertente sur, o terreo esténdese nunha segunda terraza de gran tamaño que se curva de xeito concéntrico cara ao leste. • 


🔷Foso e terraplén: O sistema defensivo orixinal complementábase cun terraplén e un foso defensivo visible que percorría o flanco estendido desde o norte ata o leste. 


🔷Alteracións históricas : O castro sufriu transformacións e unha degradación significativas ao longo dos séculos debido á actividade humana na súa contorna inmediata: • 


🪨Extracción de pedra: Gran parte da muralla e das estruturas pétreas do castro foi desmontada en épocas posteriores. De feito, está documentado que se empregou pedra deste xacemento para construír a casa reitoral parroquial veciña. •


🔷 Uso agrícola: A vertente occidental presenta nivelacións artificiais e muros de contención, deseñados historicamente para adaptar o terreo ao cultivo da vide. O valor da súa continuidade histórica Estudos arqueolóxicos realizados por institucións como o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) puxeron de relevo o enorme valor patrimonial deste monte. O que o fai único non é só a súa orixe na Idade de Ferro, senón tamén a información que ofrece sobre a evolución ininterrompida da poboación local, actuando como punto de inflexión onde o antigo asentamento castrexo se transformou e deu paso directamente ao asentamento medieval, organizado arredor da igrexa románica e do barrio do Cruceiro.


🔴Estaría ben reivindicar unha mellora do estado en que se atopa o monte do castro de San Martiño , e darlle o mesmo RESPETO E VALOR que o recuperado castro de Montealegre na parroquia de Domaio.


BARRIO DE O CRUCEIRO. 


COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.


#omorrazoautonomo

#omorrazoautonomoterraehistoria

#moaña 

#Moaña

NOVAS

 A Xunta de goberno da comunidade do Morrazo Autónomo , Tamén pediu que a senda peonil e ciclista de Broullón Sabaceda e Abelendo chegue ata o miradoiro da Fraga .


O concello de Moaña a favor de que a senda chegue ata o miradoiro da Fraga.


COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.


#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 

https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/10/07/moana-senda-broullon-135112163.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202610076ac3c98278bb54145cf63606&fbclid=IwdGRjcAUzkx5leHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHlK0IzypgWiEjf6usD9FV7txrDHKi7grzHF21WTtkhlOCR71D2hr9vIaRFDT_aem_8nC3ot9hJ3hmdAHAxvyxmg

mércores, 7 de outubro de 2026

PROGRAMA FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO 2026 - COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO

 

CARTAZ DO PROGRAMA DAS FESTAS PATRONAIS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA 2026.
-COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO 2026-

FESTAS DECLARADAS DE INTERESE TURÍSTICO DE GALICIA.

ÓS DÍAS 7, 11,12,13 E 14 DE NOVEMBRO DO 2026.

ORGANIZA: COMISIÓN DE FESTAS DE SAN MARTIÑO DE MOAÑA.

COLABORA: CONCELLO DE MOAÑA 

PROMOCIONA: COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO 

{Damos as grazas ao comisión de festas polo seu traballo en equipo para poder celebrar un ano máis as festas , e a toda a veciñanza e empresas e comercios que colaboraron.}

*VENRES DÍA 6 DE NOVEMBRO: APERTURA DOS FURANCHOS 

*SÁBADO DÍA 7 DE NOVEMBRO: ORIXE ( FESTA DA MOCIDADE DE SAN MARTIÑO)

#omorrazoautonomo
#omorrazoautonomoterraehistoria
#sanmartiño
#sanmartiñodemoaña 

martes, 6 de outubro de 2026

NOVAS

 Dende a Comunidade do Morrazo Autónomo, agardamos que non quede sen iluminación de Nadal ningún barrio da comunidade .


O concello de Moaña adxudica e contrata as iluminación do Nadal a mesma empresa instaladora da iluminación do ano pasado por dous anos.


COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.


#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 


https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/09/30/moana-garantiza-luces-navidad-adjudica-134821034.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202609306abcc291452e140e084ee60c&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAcGRvZgVzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR4OEebxp-c8DkzR1P-7JlyHJ9YYA0z4tOZQvZZXb8M_LhH-N9uUt5InS4d9gA_aem_BHVnFCM_eS74v0xQ1jSgYA

NOVAS

 Unha mellora demandada por ésta comunidade veciñal , e tamén pola Asociación de veciños de Broullón e Paradela alta.


No barrio de Broullón , comunidade do Morrazo Autónomo. 


COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.


#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña



https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/10/01/concello-acondicionara-polideportiva-pista-broullon-134862975.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202610016abcc291452e140e084ee5fc&fbclid=IwdGRjcAUrBhZleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHj82WQHWP-Hk-4QVI_D4v3DmtWUPWxpH9M9dXz34m-VNadN-sMkSHgjI_Ni8_aem_Ia4kOH8n9WGhyUrweXCEkg

NOVAS

 Unha boa nova para a veciñanza dos barrios de A Fraga, Broullón, Sabaceda e Abelendo da Comunidade do Morrazo Autónomo.


A Xunta de Galicia , aprobou hoxe no consello da xunta, o proxecto de Senda peonil e ciclista para dotar aos barrios de A Fraga , Broullón, Sabaceda e Abelendo dunha senda peonil e ciclista na estrada Moaña - Marín PO -313.


A senda , conectará o barrio de A Fraga dende o miradoiro , pasando por Broullón e Sabaceda ata a porta do cego en Abelendo.


Para a Xunta de goberno da comunidade , estamos dacordo en que é unha obra necesaria para mellorar a seguridade viaria e peonil da veciñanza destes barrios que forman parte da Comunidade, e tamén instamos como se alegou por parte da veciñanza a que se respeten propiedades privadas , muros , portais , traídas de auga e se reduza o impacto ambiental das obras . 


As obras serán licitadas pola xunta de Galicia a primeiros do ano 2027 e terán unha duración de 12 meses.


COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.


#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 


https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/09/28/consello-xunta-aprueba-proyecto-senda-134768959.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202609286ab7ec00ce7e382903fed909&fbclid=IwdGRjcAUnbZ9leHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHmg3grrlPOJTQtIoYcWUNidOBwrzD_JYLm2pNUscM4CtYL2iQ9xRoeY9hhKT_aem_HU9VH5jGXqzoKyjH8sslJg

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

 COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:


Enfoque principal: 


Unha comunidade veciñal e interzonal (que abrangue asentamentos rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña, como O Casal, Sabaceda e A Fraga) que funciona como unha entidade de autoxestión territorial e defensa sociocomunitaria. 


Actividade clave: 


Defende o patrimonio, o medio natural e os intereses dos seus núcleos rurais; reclama melloras ás administracións públicas, salvagarda os servizos locais e as fontes de auga, e promove o benestar e unha identidade histórica arraigada na zona de Ermelo e nas terras altas da zona.

luns, 28 de setembro de 2026

NOVAS

 PLAN DE ASFALTADOS DO CONCELLO DE MOAÑA NA COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

- Camiño das pagonas ( Berducedo)
- Estrada subida a Paradela
-Camiños de acceso a Broullón
-Rua Enrique Rubido de la Gándara en Abelendo
-Camiño O casal -A Torneira
-Estrada e muro de pedra nas pagonas en Berducedo
-Pavimentacion dos marxes do aparcamento da Fraga
-Estrada A Paradela - Bouza Figueira
-COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, MOAÑA.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

 A Comunidade do Morrazo Autónomo

é unha asociación e comunidade veciñal sen ánimo de lucro constituída polos barrios rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña no concello de Moaña (Pontevedra).

Fundada no ano 2009-2010, o seu obxectivo principal é a difusión da cultura local, a defensa do patrimonio histórico e natural, e a mellora da calidade de vida da contorna rural a través da interlocución coas administracións públicas.

🏛️Orixe do nome e obxectivos:
O termo "Autónomo" fai referencia histórica á forte identidade, capacidade de autoxestión e estreita relación medieval que as terras altas de San Martiño de Moaña mantiñan con Ermelo (Bueu).

🤝A xunta de goberno da comunidade (ás veces autoidentificada a nivel organizativo como Goberno do Morrazo Autónomo) actúa como un auténtico dinamizador veciñal.

Encárgase de:

📝Reivindicar investimentos:

Solicitan melloras activamente ao Concello de Moaña, como as obras de humanización da contorna de San Martiño ou o mantemento de lavadoiros e fontes.

🏞️Preservación natural:

Promoven a limpeza de camiños ancestrais (como o do Río da Fraga) e colaboran con outras cooperativas e entidades forestais e culturais de Moaña.

🏡Actividades socioculturais:

Organizan e promocionan eventos lúdicos, marchas e actos de posta en valor dos veciños ilustres da parroquia.

📩Correo electrónico:

Podes enviar as túas dúbidas, solicitudes de asociación ou propostas á súa dirección oficial de correo:

comunidademorrazoautonomo2009@gmail.com

🏢 Sede física (Atención presencial)Dirección: O Casal, s/n, Parroquia de San Martiño de Moaña, 36954, Moaña (Pontevedra).

🌐 Redes e canles dixitais Blog Oficial (con formulario de contacto): COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:


Páxinas de Facebook: Podes seguir as súas novidades ou enviarlles unha mensaxe privada a través de Morrazo Autonomo Moana ou O Morrazo Autónomo .

A Comunidade do Morrazo Autónomo mantén unha actividade moi intensa de interlocución co Concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra para esixir melloras nas infraestruturas e protexer a identidade rural dos seus barrios.

As principais reivindicacións e os proxectos que centran a actualidade veciñal repártense nos seguintes eidos:

🏛️⛪ Humanización da contorna histórica de San Martiño (O Cruceiro):

Esta é unha das intervencións máis demandadas pola comunidade veciñal e que se atopa en fase activa de desenvolvemento (cun horizonte de execución previsto ata marzo de 2027):

🔷O obxectivo:

Rexenerar o casco histórico da parroquia e mellorar a mobilidade peonil, dándolle prioridade ás persoas e potenciando unha mobilidade amable e sostible.

🚰💧Servizos básicos:

O proxecto inclúe a instalación de novas redes de recollida de augas pluviais e a mellora de servizos municipais básicos.

✍🏻📝Respecto ás traídas de auga:

Unha das principais esixencias da Xunta de Goberno á empresa adxudicataria é que as obras respecten estritamente as traídas de auga comunais e privadas da zona de San Martiño ao renovar o pavimento.

💧 Recuperación do patrimonio hidráulico e posta en valor.

✍🏻A comunidade reclama de xeito constante o mantemento e a conservación dos elementos patrimoniais que vertebraban a vida social tradicional:

⛲Lavadoiro da Fonte da Pedra:

O Concello de Moaña comprometeuse a acometer obras de mellora estrutural e limpeza neste lavadoiro situado no barrio do Cruceiro, atendendo ás solicitudes da entidade veciñal.

🧹Limpeza de camiños ancestrais:

Destaca a mobilización comunitaria, como a promovida pola Asociación Cultural Rialdarca no barrio de Sabaceda, para a limpeza e desbroce do camiño ancestral do Río da Fraga, unha vía que reivindican que se manteña limpa e accesible para o sendeirismo e desfrute patrimonial.

📈 Reivindicacións orzamentarias nos barrios (2026-2027)

As demandas presentadas para os orzamentos municipais céntranse en:

📝Equipamentos públicos:

Consolidar e coidar os espazos urbanos logrados no rural (como o Campo de O Casal, os parques infantís e as zonas verdes compartidas).

Investimentos nos barrios incorporados:

📜Esixir partidas específicas para asfaltados, canalizacións de augas e alumeado público nos novos núcleos integrados.

📦🛍️Apoio ao comercio local rural:

Reclámanse axudas específicas e plans de promoción económica para o sector comercial e autónomo que dinamiza o interior da parroquia.

🧹Limpeza de camiños ancestrais:

Destaca a mobilización comunitaria, como a promovida pola Asociación Cultural Rialdarca no barrio de Sabaceda, para a limpeza e desbroce do camiño ancestral do Río da Fraga, unha vía que reivindican que se manteña limpa e accesible para o sendeirismo e desfrute patrimonial.

📈 Reivindicacións orzamentarias nos barrios (2026-2027):

As demandas presentadas para os orzamentos municipais céntranse en:

🏘️Equipamentos públicos:

Consolidar e coidar os espazos urbanos logrados no rural (como o Campo de O Casal, os parques infantís e as zonas verdes compartidas).

📈Investimentos nos barrios incorporados:

Esixir partidas específicas para asfaltados, canalizacións de augas e alumeado público nos novos núcleos integrados.

📦🛍️Apoio ao comercio local rural:

Reclámanse axudas específicas e plans de promoción económica para o sector comercial e autónomo que dinamiza o interior da parroquia.

A Comunidade do Morrazo Autónomo é unha asociación e comunidade veciñal sen ánimo de lucro constituída polos barrios rurais históricos da parroquia de San Martiño de Moaña no concello de Moaña (Pontevedra).

Fundada entre os anos 2009 e 2010, esta entidade funciona como unha xunta de goberno comunitaria (identificada a nivel organizativo que busca a difusión da cultura local, a defensa do patrimonio histórico e natural, e a mellora das infraestruturas do rural a través dunha constante interlocución e presión ante o Concello de Moaña e a Deputación de Pontevedra.

A continuación descríbense os seus piares fundamentais:

📍 Os barrios que a compoñen:

A comunidade abrangue un amplo tecido de núcleos históricos do interior de Moaña.

🔷Núcleos fundacionais:

O Casal (onde teñen a súa sede), O Cruceiro (que inclúe O Outeiro e A Xalde), A Meixoada , Abelendo,Sabaceda (coa Rialdarca e Os Piñeiros), Broullón, Berducedo, A Paradela, O Piñeiro, A Marruá e A Fraga.

🏛️ Orixe do nome:

O termo "Autónomo" non implica ningunha separación administrativa oficial, senón que fai referencia á forte identidade histórica, tradición de autoxestión veciñal e os vínculos medievais que compartían as terras altas de San Martiño de Moaña coa antiga entidade de Ermelo (Bueu).

⚙️ Principais funcións e obxectivos:

📢🗣️Reivindicación veciñal:

Actúan coma portavoces dos veciños para esixir investimentos públicos en servizos básicos (asfaltado, iluminación, canalizacións) e na humanización de espazos urbanos (como as actuais obras na contorna de San Martiño).

⛲🏘️Protección do patrimonio:

Promoven a conservación de bens históricos e hidráulicos da parroquia, tales como fontes, lavadoiros tradicionais (por exemplo, o lavadoiro da Fonte da Pedra no Cruceiro) e camiños ancestrais (como o vieiro do Río da Fraga).

🔃Dinamización social:

Organizan e promoven actividades culturais, marchas de sendeirismo, asembleas veciñais e colaboran estreitamente con cooperativas e comunidades de montes de Moaña

📝Para asociarte e participar activamente na Comunidade do Morrazo Autónomo, ao ser unha entidade de xestión e representación veciñal, o proceso está deseñado para que calquera veciño ou persoa vinculada aos barrios de San Martiño de Moaña poida sumarse.



As principais vías para facelo son as seguintes:



📝 Como asociarse:



O rexistro de novos membros realízase habitualmente de forma presencial ou telemática achegando os teus datos básicos:



Presencialmente na Sede:



🏫Podes achegarte á súa oficina no barrio de O Casal, s/n (na Casa da Cultura de San Martiño) durante o seu horario de atención (luns a venres de 09:00 h a 14:00 h) para cumprimentar a ficha de alta.



📩Por Correo Electrónico:



Podes solicitar o formulario de inscrición enviando un correo a comunidademorrazoautonomo2009@gmail.com, indicando o teu interese en asociarte e o barrio no que resides ou co que tes vinculación.



🗣️ Formas de participar:



A comunidade funciona de maneira asemblearia e aberta. Podes implicarte a través de diferentes canles:



🔊Asembleas Xerais e de Barrio:



Son as reunións oficiais onde se debaten os orzamentos, as obras prioritarias e as reclamacións que se trasladarán ao Concello de Moaña.



Convócanse periodicamente e anúncianse no seu blog e redes sociais.



📢✍🏻Comisións de Traballo por Barrios:



Existen grupos focados en recoller as necesidades específicas de cada rúa ou núcleo (en temas de auga, asfaltado ou iluminación).



📚Voluntariado e Actividades Culturais:



Podes sumarte ás xornadas comunitarias de desbroce e limpeza de patrimonio (como os camiños do Río da Fraga ou os lavadoiros) ou colaborar na organización de marchas, proxeccións e actos socioculturais.



🗳️Buzón de Incidencias:



Se non dispós de tempo para asistir ás reunións, podes participar activamente reportando calquera fochanca, avaría no alumeado ou problema coas traídas de auga chamando cubrindo o formulario de contacto do seu blog oficial:



www.gobernopromorrazo.blogspot.com.es

luns, 21 de setembro de 2026

NOVAS

 A Comunidade do Morrazo Autónomo , a favor do nomeamento de da señora Modesta Pena filla predilecta de Moaña e do centro sociocultural de san Martiño co seu nome.


Unha das mulleres que contribuíron en manter e promocionar a cultura popular nos barrios rurais de Moaña que forman parte desta comunidade veciñal e difundilo nas seguintes xeracións .


Damos todo o noso recoñecemento en que foi unha persoa importante na cultura popular de Moaña.


Sigamos o seu exemplo ,en manter e promocionar a nosa cultura no tempo e nas novas xeracións .


#omorrazoautonomo

#moaña 

#Moaña 


https://www.farodevigo.es/o-morrazo/2026/09/13/proponen-dedicar-centro-sociocultural-san-134228215.html?utm_campaign=mrf-facebook-farodevigo.morrazo&utm_source=facebook&utm_medium=social&mrfcid=202609136aa3ed42f046393007a84024&fbclid=IwdGRjcAUTTPZwZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHstMTJE6wdoAO0KN6ZAMxuCiCdWoDlloR608A2kj1MyH8hfEq4gyqRgsnoJT_aem_HbpzjzMWcaG58q0J_A9NeA

HUMANIZACIÓN SAN MARTIÑO

 As obras da humanización do entorno de San Martiño no barrio de O Cruceiro , respetarán as traídas da auga comunais e privadas coa nova pavimentación .


O tenente de alcalde , Daniel Costas , asegura que haberá festas de San Martiño éste ano.


A Comunidade do Morrazo Autónomo insta ao que se respeten as traídas comunais veciñais e privadas nas obras de humanización.


Tamén insta ao que se poidan celebrar as festas patronais de San Martiño éste ano.



COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

 O MORRAZO AUTÓNOMO -COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, 




O MORRAZO AUTÓNOMO -COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, 


A relación entre Ermelo (en Bueu) e San Martiño de Moaña foi de dependencia relixiosa, administrativa e histórica durante a Idade Media, considerándose Ermelo o "berce" da comarca do Morrazo. 


Entre os aspectos clave desta relación histórica destacan:


 O dominio monástico —o influente mosteiro bieito de Ermelo exercía un control xerárquico, relixioso e económico sobre as terras e a poboación de San Martiño de Moaña—; 


As vías de comunicación —os monxes trazaron camiños tradicionais que baixaban desde Ermelo ata San Martiño (pasando por lugares como Pouso das Cruces e o monte Paralaia) para acceder ás súas propiedades e xestionalas—


A expansión agrícola e vitivinícola —o mosteiro de Ermelo concedía dereitos de uso da terra (*aforamentos*) en San Martiño de Moaña baixo a condición obrigatoria de plantar viñedos, impulsando así a viticultura e o desenvolvemento da zona—; 


A orixe de Moaña —a fundación da igrexa románica de San Martiño a finais do século XII consolidou este asentamento, considerado o núcleo do actual municipio de Moaña pola súa vinculación directa coa comunidade 

cisterciense/bieita de Ermelo


—;E o "Morrazo Autónomo" —a forte conexión histórica, xerárquica e social entre ambas as parroquias levou a un grupo de barrios de San Martiño a adoptar popularmente o nome de "Morrazo Autónomo" en honra a ese vínculo con Ermelo.

COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO:

 O MORRAZO AUTÓNOMO -COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO,


GALEGO:

A relación histórica entre as terras altas de Moaña (concretamente a histórica parroquia de San Martiño de Moaña) e o núcleo ou zona de montaña de Ermelo (actualmente parte do concello de Bueu) é estreita, antiga e fundamental para comprender as orixes da comarca do Morrazo. Os historiadores locais adoitan resumir este vínculo cunha afirmación sinxela: a Moaña actual "creceu cara a abaixo desde Ermelo". 


1. Orixes monásticas e feudais (Alta Idade Media) :

Durante a Alta Idade Media, o influente mosteiro bieito de Santiago de Ermelo foi o principal centro de poder político, espiritual e económico na península do Morrazo. 


Expansión cara á costa: 

Os monxes de Ermelo abriron camiños que descendían desde os cumes da montaña cara a San Martiño de Moaña (pasando por zonas como O Pouso das Cruces e o monte A Paralaia) para controlar e cultivar novas terras.


 2. O nacemento da viticultura :

A relación económica máis significativa tiña a súa base na agricultura. O mosteiro de Ermelo comezou a arrendar parcelas nas terras altas de Moaña a campesiños locais baixo unha condición estrita: debían plantar viñedos. Esta iniciativa marcou o inicio histórico do cultivo da vide en Moaña. 


Un dato curioso:

 Como testemuño disto, a igrexa románica de San Martiño de Moaña (vinculada á mesma época e nobreza ca Ermelo) presenta, nos seus canzorros románicos e barrocos, unha famosa figura esculpida que representa un home bebendo dun barril ou tonel de viño.


 3. Conectividade natural e rutas de sendeirismo:


 Xeograficamente, as terras altas de Moaña e Ermelo comparten a mesma espiña dorsal montañosa (*o cerne do Morrazo*). Hoxe en día, esta conexión histórica mantense viva a través de camiños tradicionais, pistas forestais e rutas populares de sendeirismo e bicicleta de montaña (BTT) que unen naturalmente ambas as zonas a través da Cruz de Ermelo e o monte A Paralaia. 


4. Vínculos veciñais e culturais:


 Aínda que os límites municipais actuais sitúan Ermelo dentro do concello de Bueu e San Martiño dentro de Moaña, o vínculo entre ambas as comunidades segue a ser moi estreito. Participan con frecuencia conxuntamente en romarías tradicionais e eventos culturais organizados por asociacións de montes en man común e colectivos históricos (como a *Comunidade do Morrazo Autónomo*) para preservar este legado compartido. Ademais, comparten tesouros xeolóxicos únicos; foi precisamente nesta cordilleira onde se descubriu recentemente a ermeloíta, un mineral totalmente novo para a ciencia.


O MORRAZO AUTÓNOMO -COMUNIDADE DO MORRAZO AUTÓNOMO, 


GALEGO:


As relacións entre San Martiño de Moaña e Ermelo durante a Idade Media tiñan un carácter xerárquico, relixioso e económico, xa que o antigo mosteiro de Ermelo controlaba propiedades e exercía un dominio directo sobre as terras de San Martiño de Moaña. 


Control e dominio relixioso Poder monástico:

 O mosteiro de Santiago de Ermelo (fundado no século X) exercía xurisdición sobre varios señoríos da zona, incluída Moaña.


 Cesións de terras: 

Os abades de Ermelo cedían explotacións agrícolas e terras na parroquia de San Martiño a nobres e fidalgos locais de Moaña mediante contratos de foro (unha forma histórica de arrendamento), tal como consta en documentos a partir de 1399. 


Camiños e comunicacións Rutas dos monxes: Relixiosos estableceron camiños tradicionais que baixaban desde Ermelo ata San Martiño. 


Zonas de tránsito:

 Estas rutas pasaban por puntos clave como Pouso das Cruces e o monte Paralaia, o que permitía aos monxes supervisar e traballar as súas propiedades.


 O concepto de "Morrazo Autónomo":


 Vínculo social: A forte ligazón histórica e social entre San Martiño e Ermelo (considerado o berce da comarca do Morrazo) fixo que unha parte dos barrios de San Martiño fose coñecida popularmente como "Morrazo Autónomo". 


Barrios unidos: Esta zona incluía lugares como O Casal, O Cruceiro, Fontes e Sabaceda, todos eles estreitamente vencellados ao movemento de persoas e ás tradicións relacionadas con Ermelo. 


 Fin da relación feudal Perda de poder: O último abade de Ermelo faleceu en 1488.


 Anexión:

En 1491, o arcebispo Alonso de Fonseca anexionou os bens de Ermelo ao mosteiro de San Xoán de Poio, poñendo así fin á autonomía e á influencia directa que o mosteiro de Ermelo exercera sobre Moaña.